Bibberig

Ooit had ik juffen die bibberig rondreden op vooroorlogse omafietsen. Het was een wonder dat ze op hun fiets overeind bleven, zo tuttig trapten ze de trappers rond.
Zo wil ik nooit worden, dacht het kleine meisje dat ik was. Alles, maar zo niet.
Eens komt de dag van de afrekening. Afgelopen vrijdag viel ik in statig juffentempo van mijn eigen damesfiets af.
Ik kwam niet frontaal in botsing met een aanstormende taxi.
Maar ik viel, bezeerde mijn been en werd prompt streng toegesproken en ondervraagd door een vriendelijke horde Amsterdam-Zuiddames. (hoera er gebeurt iets)
'Waarom viel u?' Ik draaide de trappers te langzaam rond, maar dat hang ik jullie niet aan je neus.
'Hebt u vandaag gegeten?' Rare vraag, ik eet altijd.
'Uw hond is keurig de goede kant op uit de mand gesprongen, die heeft niets.' Logisch, slimste hond van Amsterdam. En zeer behendig.
'Wat voor dag is het vandaag?' Vrijdag, dat weet een kind.
Het gaat goed: ik krijg weer praatjes.
Maandag hoop ik weer op school te zijn.

Nieuwe hondenmand

Laatst, op de dag van de leraar, werd er een flinke maat kartonnen doos de klas ingedragen.
Op het deksel stond geschreven: juf Aukje houdt van rekenen en van Zowie.
Op de wanden waren hondse teksten en tekeningen aangebracht. In de voorkant was een opening uitgespaard. Het was duidelijk, het geheel bleek bedoeld te zijn als nieuwe mand voor Zowie.
Vandaag was de dag van de waarheid. Klassenhond en doos zouden voor het eerst met elkaar geconfronteerd worden. Zou het dier de doos aanvaarden als aantrekkelijke rustplek?
Toen ik om acht uur in de klas kwam, schiep ze meteen duidelijkheid. Ze stapte door de opening, zuchtte diep, krulde zich op en ging slapen.
Je bent een luisterhond of je bent het niet. Dat zou ik zo langzamerhand toch kunnen weten.

Geen echt mooie dag

Briesend ontfutselde ik vandaag een meisje haar zojuist in elkaar geknutselde muizentrappetjes. Al drie keer had ik het bevel 'opruimen' gegeven. Ik voelde me, als probeerde ik me verstaanbaar te maken, dwars door de stevig vergrendelde deur van een gecapitonneerde isoleercel heen.
Woedend smeet ik daarop de vrolijk gekleurde trappetjes in de vuilniszak. Vervolgens gebood ik de zak af te voeren naar de container.
Totale verslagenheid bij de knutselaar.
(Hoe dacht ik me hier nog uit te redden?)
'Waar staat die container?', vroeg ik nors aan degene die de zak had weggebracht. (Alsof ik dat niet wist, dacht ik iets te winnen door tijd te rekken?)
Men gidste mij evengoed behulpzaam naar het piepkleine zakje, onderin een gigantisch, verder leeg vuilnisvat.
Hier lag mijn kans: het toeval wil dat ik vrij klein ben. Dit gaf mij de gelegenheid op mijn juffenkop in de container te duiken en vrijwel uit zicht te verdwijnen.
Van mijn opperste gezag waren spoedig alleen de stevige billen nog zichtbaar. Samen met de spartelende benen. Plakkerig van Fristi en schoolmelk, maar met drie gave muizentrappen triomfantelijk in mijn hand, kwam ik weer boven water.
Het meisje dat niet luisterde kon weer lachen. 'Ik moet ze wel op een nieuw ondergrondje plakken', zei ze.
Met die trappetjes is het dus in orde gekomen.
Maar een echt mooie dag is het niet meer geworden.

Niet leuk

De kinderen krijgen de opdracht drie tekeningetjes te maken.
De eerste over iets leuks. De tweede over iets gewoons. De derde over iets wat ze niet leuk vonden.
De gebeurtenissen moeten in de afgelopen herfstvakantie plaats gevonden hebben.
Het brengt een aantal kinderen tot wanhoop.
Iets dat niet leuk was. Waarom verwacht ik van ze dat ze zoiets vreemds hebben meegemaakt?
En nog gekker: waarom moeten ze er een tekening van maken?
Tenslotte geef ik dispensatie.
'Doe dan maar gewoon een tekening over iets leuks', zeg ik.
Opgelucht worden de potloden extra scherp geslepen.

Kalf

In de kring zit een meisje irritant met een goedkoop reclamelampje te pielen.
Na twee keer waarschuwen pak ik het af.
Even later, omdat ik moeite heb met consequent gedrag, geef ik het weer terug.
'Hoe kom je aan dat dingetje?', vraag ik.
'Mijn vader heeft een Gouden kalf gewonnen en toen kreeg ik het lampje', schopt ze me de snobistische knieën onder het lijf vandaan.
Als het licht gedempt is, verschijnt er inderdaad een schattig schaduwkalfje op de linoleum vloer.
Ik maak nog net geen buiging.
Begin echter luide te kirren.
Rare mensen, die volwassenen.

Fantasie

'Jij zei laatst dat je ging ontploffen.' Als een jongen met een missie blikt hij naar me op.
'Toen ik in bed lag, werd ik daar bang van.'
Ja, dat kan ik me ook voorstellen. Alleen moet ik er wat moeite voor doen en bij hem gaat het nog volautomatisch:
Het zweet breekt haar uit, ze waarschuwt nog een paar keer tevergeefs, kinderen beginnen dekking te zoeken onder tafeltjes, dan een knal.
Restjes juf op de grijze bakstenen.
Ik kan ze beter wijs gaan maken dat ik op wolken loop.

Jan

'Juf Aukje, ze is weggevlogen', kwam de broer van Pepijn vanochtend zeggen.
Trouwe lezers zullen begrijpen dat het hier Jan de valkparkiet betreft. Het gevederde vriendje, dat ineens een vrouwtje bleek te zijn. Om vervolgens menig ei liefdevol tot moes te zien knijpen.
'Gecondoleerd', was het eerste wat ik zei toen ik Pepijn tegenkwam.
Soms twijfel ik aan mezelf. Wat een hoogdravende taal. Zelfs op een mensenbegrafenis praat ik niet zo.
Haastig probeerde ik het goed te maken. Ik wees op de troepen vrolijk krijsende grasparkieten. Amsterdams felgroene boombrigades.
'Allemaal kinderen van ontsnapte parkieten."
'Niet van valkparkieten', antwoordde Pepijn met een grafstem.
Kijk, en daar ben je dan juf voor: op dat moment wist ik zeker dat er juist ontelbare valkparkieten in sierlijk verwilderde staat in het rond scheren.
Lezers: strooi toch maar parkietenzaad op dakterras of patio.
Liefst in een kooi met openstaand deurtje.
Zorg samen voor een wonder!

EHBO

In mijn groep hebben drie kinderen EHBO-taak.
Sinds een paar dagen.
Ik was dan ook bijna blij toen ik mijn ringvinger abusievelijk tussen de niettang kreeg.
Stralend werd er een pleister op me geplakt.
Binnenkort doe ik iets met een mitella.

Tips

Ik vertelde de kinderen een verhaal dat al vertellende vastliep.
De hoofdpersoon, een juffrouw met vet, grijs, stijl piekhaar, (nee, geen krul in zicht), had moeite met de muiterij in haar groep.
'Wat kunnen jullie die juf aanraden?', vroeg ik. 'Kom maar met tips, dan schrijf ik het verhaal af.'
Hierboven twee van de antwoorden.
Ten eerste: je moet altijd respect voor je kinderen tonen.
Ten tweede: je moet rustig temmen.
Klare taal.

Au!

Wij legden een tumultueus verlopen bezoek aan het reisbureau af.
Een dolmakende excursie, waarover als ik moed schep, een andere keer meer. Er waren ook benefits. Zo ontvingen wij een handjevol MickeyMouse-promotieballonnen.
Wat kon het schelen dat ons project ging over het verzorgen van reisjes in eigen land. Wij bliefden die ballonnen uit het verre Parijs wel.
Toch weer een beetje blij, hingen we ze in de klas op.
Met punaises.
Op het prikbord.
Soms zit alles tegen.

Kring

In de kring richtte zich vandaag een jongen tot een ander kind. 'Ik ga jou helpen', zei hij.
'Ik ga zorgen dat ze jou niet meer met zijn allen achterna lopen'.
'Nou, daar ben ik wel blij mee', was het antwoord.
De sensitieve sixties revisited.
Met één verschil.
Deze keer geloof ik de sprekers.

Toilet

Van de week werden er door de buurjuf weer eens twee rollen wc-papier uit de afvoer van de meisjes-wc gevist. Tijd voor een goed gesprek met de groep.
Ik zet mijn meest serieuze hoofd op en zeg dreigend: 'jullie hebben het zeker wel gehoord, jullie hebben een probleem!'
Geknik alom. 'Hebben jullie ook gehoord dat ik jullie nog ging verdedigen ook? Dat ik zei: zoiets doen mijn kinderen niet?' Meer geknik, nu wat verheugder.
'Het erge is, ik geloof mezelf niet helemaal. Misschien heeft een van jullie het toch gedaan, ik zal er nooit achter komen..' De eerste beschuldigingen met naam en toenaam vliegen nu over de tafeltjes. Iemand barst in snikken uit.
'Nee, nee,', zeg ik , 'we gaan niet uitzoeken wie het gedaan heeft. Jullie gaan me alleen vertellen hoe je ervoor gaat zorgen dat het nooit meer opnieuw kan gebeuren. Tot die tijd wordt er door jullie hier niet geplast en zeker niet gepoept.'
De oplossingen:
-een ouderwetse po, die op gezette tijden geleegd wordt (me hoela zeker door de juf!)
-installatie van camera's die met touwen in de juiste richtingen gestuurd worden (te kostbaar en bovendien in strijd met de wet op de privacy).
Dan bedenkt een zevenjarige een praktische, symptoombestrijdende maatregel.
De wc-rol komt in de klas te hangen. Je krijgt minimaal drie, maximaal zes velletjespapier mee als je de klas verlaat.
Per brief wordt de parallelklas gevraagd ook een dergelijk regime in te stellen.
De deuren van de toiletten kunnen daarna weer wijd worden opengegooid.

Tiranniek

Op mijn vrije woensdag staat er ineens een bloednerveus buurmeisje aan de deur.
Met kinderpostzegels. Ze wordt geflankeerd door haar moeder.
Met een joyeus gebaar koop ik setje Z. De twee velletjes postzegels. Alsof het niets is, gooi ik 2 euro 8 cent op de aankoopprijs. Het kan geen kwaad de buurvrouw in te peperen dat ik een goed buurmens ben.
'Je moet die mevrouw dat gele doorslagje geven', lispelt de moeder.
Nu slaat dochter op tilt. 'Daar heeft juf Frieda niets van gezegd!', brult ze bijkans. "Als ik dat doe, dan zal je Frieda weer horen, dat heeft ze NIET gezegd!'.
'Weet je wat', zeg ik, de situatie onmiddellijk op mezelf betrekkend, 'overleg voor de veiligheid even met juf Frieda, dan merk ik wel of je het nog in de bus gooit."
Wij zijn een tiranniek soort, wij juffen.

Wonden

Leuk, dacht de juf, toen ze op het schoolbord in de gang bij haar klas een tekening in wit pijpjeskrijt zag. Een tekening van een vriendelijk aandoend mevrouwtje met veel grijs krullend haar. Zij vond de gelijkenis met wat zij voorwendde te zijn treffend.
Toen zij na schooltijd nog eens opnieuw kwam genieten van het plaatje, stond alles inmiddels in een ander daglicht.
K.t, stond er in grote letters naast het onsympathieke mens. En, ter verduidelijking p..p. (.. = dubbelklank).
Bordenwissertje gepakt, wonden gelikt, naar huis gegaan.

Afwisseling

'Zeg, ze zingen geheel uit zichzelf en uit volle borst een smartlap aan het eind van elke woensdagochtend. Weet jij daar iets van?'
Enigszins bevreemd kijkt de woensdagjuf me aan.
Jazeker, ik weet er alles van. Deze week nog hebben de kinderen: Zachtjes tikt de regen op mijn zolderraam, van ene R. de Nijs aangeleerd. Terwijl ze zich in het verkleedhok bij de gymzaal in hun piepkleine sportoutfitjes hesen.
'Zal ik toch maar niet liever ook wat betere kinderpoëzie aanleren?', vraagt ze voorzichtig.
Lijkt me een goede deal.

Ohm

Nog maar heel kort geleden heb ik een zich maandenlang voortslepende strijd met het stadsdeel gewonnen. Het betrof een onterecht uitgeschreven parkeerbon.
Onderwijzers krijgen een parkeervergunning op naam van de school en niet op kenteken. Bovendien geen virtueel uitgeschreven vergunning, maar een op papier.
Slecht functionerende of onvolledig geïnstrueerde verbalisanten hebben blijkbaar geen soepel lopend lijntje met hun baas.
De wethouder zelf heeft mij ooit absolutie verleend.
Hun baas de wethouder.
Ik heb zin om Job Cohen erover te gaan lastig vallen.
Waarschijnlijk een beetje overtrokken.
Dus neurie ik nu ohm.
Totnogtoe helpt het niet.

Folders

Vandaag was ik bij de ANWB op het Museumplein.
Om om folders te bedelen.
'Mijn vierdegroepers zijn een reisbureau aan het opzetten en nu ben ik op zoek naar mooie folders."
De meneer achter de balie riep er een hoger geplaatste bij voor spoedoverleg. Na haar fiat kwam hij met vier glimmende boekjes aan.
'Is dit voldoende of wilt u er meer?', vroeg hij. En 'wat doet u daar nou eigenlijk mee?'
'Knippen en plakken en ja, ik wil altijd meer', antwoordde ik naar waarheid.
'Dan doe ik er nog een bij, zoveel hebben we er nou ook weer niet', antwoordde hij plotseling zuinig.
Ik kreeg wel nog een tasje.
Toen heb ik, om te bewijzen dat ik niet van de straat ben, alsnog op kosten van de zaak een prachtboek over Nederland aangeschaft.
Iedereen tevreden.

de juf heeft dat gedaan

Horizontaal, verticaal

Jarenlang stond ik een paar keer per jaar tandenknarsend aan de fotokopieermachine.
Telkens als er iets moest worden overgezet van A4 naar A3. Weliswaar ging er een onbegrijpelijke formule van mond tot mond. Die ik vergeefs probeerde te vatten. Een setje aanwijzingen waarin sprake was van vergroten tot 142 of 144%. Van kopie links in het hoekje leggen, tot een beetje meer naar het midden.
Nu zit ik helaas zo in elkaar dat ik dit soort informatie niet kan verwerken. Ik kan het nu wel toegeven ik ben slecht van memorie en als het om apparaten gaat, vaak onvoldoende bij de les.
Hoor ik vandaag (na hoeveel jaar?), dat het voldoende is een A4-tje niet in de breedte, maar in de lengte in de machine in te voeren.
Eenmaal de proef op de som genomen, bleek dit gerucht geheel op waarheid te berusten. In twee seconden beschikte ik over een handzame blinde A3-kaart van Nederland.
Het evenwicht in mijn eigen kleine kosmos heb ik binnen een kwartier weer hersteld door de stagiaire te vragen een paar kopietjes te gaan maken.
Uit het schoonschrijfschrift voor de tweede helft van het jaar. Terwijl we allemaal weten dat het jaar net begonnen is.
Ik zeker.

Tijd

Om de kinderen te laten voelen wat een minuut is en wat een seconde, had ik links en rechts stopwatches uitgedeeld.
Als de grote wijzer op de twaalf stond, riep ik keihard 'nu!' en als het rondje voltooid was: 'stop!'.
De werkelijkheid is weerbarstig. Geen kind timede keurig 60 seconden. Wel hoorde ik 59, 58 en 'iets met een 1 erin'.
Wat moet een juf dan doen? Beginnen over het middelen van de uitkomsten der waarnemingen?
Ik heb besloten toch maar ouderwets te tellen hoeveel streepjes er op de klok getekend staan.
Het hele systeem moet voor een kind sowieso niet te filmen zijn.
Je telt tot 60 en dan volgt de 1.00. Weer 60 tellen en je zit bij de 2.00.
Daar moet zich toch eens een commissie van wijze mannen over buigen.
Ik eis een tientallige klok. In een land met zoveel spellingsaanpassingen moet dat een eitje zijn.