Protectie

'Wat is er met u aan de hand?' Twee mij onbekende meisjes komen aangestoven. Ze doorgronden in een oogopslag mijn armzalige situatie. Amechtig sta ik moed te verzamelen tegen de muur van mijn eigen klaslokaal. De buitenmuur wel te verstaan. Jolige cafégeluiden dringen luid en duidelijk tot mij door.

'Laat ons maar even.'  Tenslotte zijn zij vierdeklassers, ze hebben een hoge positie in de school-hiërarchie. 'Weet u wat wij vinden? Die kinderen moeten blij zijn dat ze Duits krijgen. Ze moeten stoppen zo strontvervelend tegen u te doen. Hadden wij maar zo'n kans gehad als zij. In onze tijd gaf er helemaal niemand Duits'. Ze werpen me ouwelijke blikken toe. Dan stevenen ze me voorbij. Even later hoor ik ze op hoge toon te keer gaan. Een vreemde stilte daalt neer. Er wordt klaarblijkelijk naar ze geluisterd. Wat zou hun 'protectie' op regelmatige basis ongeveer kosten?

Veilig.

'Niet dat ik jullie leuk vind vandaag. Ik wil niet dat iemand mij vals van vleierij beschuldigt. Wat ik ga doen, doe ik alleen voor mezelf. Vat het niet op als een voorstel het vuren te staken. Deze grote, cadeau gekregen doos chocola moet op. Bonbons gaan op mijn heupen hangen. Ik zie ze liever op die van jullie.' Verbijsterd rukt iemand het folietje van het A.H.-zeebanket en begint uit te delen. Door  het lokaal gaat een golf van goedkeurend smakken. Aan het eind van de les komt er een meisje naar me toe. 'Pas op juf, er zitten er nog net zeven in. Ze staan daar onbeheerd voor het grijpen. Straks pikt iemand er één.' Alle zeven veilig met mij de pauze ingegaan. De slag gewonnen. Nu de oorlog nog.

Sorry

Mijn lokaal ligt pal tegenover de keuken. De leerlingen maken daar de heerlijkste hapjes. Vandaag bakken ze cake. Smekend kijken en vleiend met mijn ogen rollen is mij wel toevertrouwd. Ik heb het kunstje in mijn leven geregeld met succes toegepast. Dat het me ook hier direkt een hapje op zou leveren had ik niet meteen verwacht.
Als vier meisjes me een papieren zakje voorhouden waar ik een nog stomend baksel uit mag kiezen, zeg ik iets doms. 'Jullie hebben er toch niet op gespuugd?' Wat ik jolig bedoel, wordt hoog opgenomen.
'Waarom zegt u dat nou juf? Dat is toch weer helemaal niet aardig van u? Wij zouden u toch nooit kwatcake geven?'
Ik val van schrik bijna voor ze op mijn knieën en begin sorry's te stotteren.
Vijf minuten later hoor ik ze in de gang verderop nog tegen hun vriendinnen aanblazen. 'En toen zei ze sorry, sorry, sorry. Ze krijgt nooit meer wat. Alsof wij kwatcake bakken!'
Kwatcake: wat een taalgevoel!

Hoera!

Hij valt in de categorie 'bewerkelijk'. Als hij probeert me staande te houden in de gang, vermoed ik dan ook onraad. 'Juf, ik wil u graag even spreken.' 'Dat kan, wat is er?', zeg ik plichtmatig, mij ondertussen gezwind voort haastend. 'Blijf nou even staan, niet iedereen hoeft het te horen! U was toch jarig?' Daar ik in zijn klas heb getrakteerd, kan ik moeilijk anders dan bevestigend antwoorden.
Hij gaat op zijn tenen staan en begint in mijn oor te fluisteren. 'Houdt u van chocola?' 'Chocola wordt nog eens mijn ondergang', antwoord ik naar waarheid. Trots zegt hij, dat hij dat wel dacht en dat hij me daarom een grote doos bonbons gaat geven. Die heeft hij al gekocht, maar hij is vergeten hem mee te nemen. Hij vindt het belangrijk dat ik het vast weet, van die doos. Dat die er dus aan komt. Dan heb ik iets om me op te verheugen.

Geluk

Het eerste lesuur. Vandaag staan er een stuk of vijf op het programma. Een rustig dagje dus.
De eerste vijf minuten, probeer ik o.a. te zeggen dat de vloer netjes moet zijn, voor de leerlingen naar een volgende les mogen. Omdat ik aan geen kant boven het opstandig gekakel uitkom, is het mooi meegenomen dat ik de boodschap in duidelijke blokletters op het bord heb gezet.
Als ik even naar de gang moet om een paar meisjes te helpen die daar lekker rustig werken, blijkt er een fragmentatiepopcornbom afgegaan te zijn.
Vijf minuten voor de bel gaat, wijs ik naar de regel over opruimen op het bord. Niemand begint te redderen.
Als de bel daadwerkelijk gaat, en de deur gesloten blijft, stijgt een geweeklaag uit vele kelen op. Men heeft een wiskundetoets, wat juf zich wel niet verbeeldt om hen zo lang op te houden?
Juf verbeeldt zich niets, juf wacht af. Uit alle macht visualiseert zij een schone vloer. Dat schijnt volgens sommigen te helpen. Ondertussen is de volgende klas flink op de deur van het lokaal aan het bonken. Nog niet eerder toonde een groep zo'n gretigheid om zich toegang te verschaffen tot mijn les. Dank God voor collega's. De verse groep wordt liefderijk door de buurman opgenomen. Ze zinken bij hem weg in een TMF-clip, uitgeworpen op een smartscreen.
Groep een ondertussen, begint verdeeld te raken. Sommigen manen de juf inmiddels zeer strenge straffen op te leggen aan leerlingen die niet op tijd luisteren. Iemand pakt schuchter de bezem: 'Niet om u een plezier te doen, maar omdat we een belangrijke wiskundetoets hebben!'
Als juf altijd zo blij zou zijn met mensen die haar geen plezier willen doen, was zij een heel gelukkig mens.

Eerste VMBO-tekst

Rottaal

De leerlingen stormen de Duitse les binnen.
Vlak voor mijn les, zijn er twee lesuren uitgevallen.
Die zijn, al improviserend, door een collega gevuld met het vertonen van een leerzame documentaire.
Over het nationaal-socialisme en W.O. twee.
Weet juf wel, dat er een man geleefd heeft die Hitler heette?
'Dat was een slimme man, maar toch een hele slechte. Een eersteklas idioot.'
Ik knik en bereid me voor op een schot voor open doel.
'En die vent sprak Duits! En nou wilt u toch dat wij die rottaal leren!'
Walgend wordt her en der de Hitlergroet geparodieerd.
Ik begin aan een uitleg over Duitsers die kozen voor het fascisme. Over meelopers met en tegenstanders van het systeem.
Meesmuilend hoort men mij aan.
Het duurt nog lang voor het weer rustig is in de klas.

Dia's

'Waarom kent u de namen van uw eigen kinderen niet eens?', vraagt hij verontwaardigd.
Hij bedoelt de zestien namen van de leerlingen in mijn mentorklas.
Niet de namen van de ongeveer honderd leerlingen die ik verder nog per week aan me voorbij zie paraderen.
De schat...
Er staat hem nog veel reden tot verontwaardiging te wachten.
Op de basisschool haspelde ik steevast tegen de herfstvakantie konstant dertig procent van de namen door elkaar.
Mijn bloedeigen tweeling krijgt soms gedachteloos de naam van de huishond toegevoegd.
Partner H. noemde ik ooit per abuis Jan.
Maar dat was tegelijk het hoogtepunt van mijn afwezigheid.
Om een goede indruk te maken heb ik mezelf huiswerk gegeven.
Koortsachtig bestudeer ik minutenlang schimmige vellen vol vale zwaar verouderde pasfoto's.
Op de fiets prevel ik de reeksen namen: Cassandra, Danny, Joerie, Sylvia en Edje.
Ondertussen projecteren mijn hersenen een bijpassende dia op de langsrazende roze tegels der hoofdstedelijke fietspaden.
Het is een wonder dat ik de oprijklep van het pontje totnogtoe feilloos gevonden heb.
Geestelijk op de tast.

Hond

Toen haar hond drie was, deed haar vader hem weg. Naar vreemde mensen. Terwijl het nog wel de liefste hond van de hele wereld was. Het kon niet anders, dat begreep ze wel, haar ouders gingen destijds uit elkaar. Ze konden niet goed genoeg meer voor het beest zorgen. Beest ja, het was een hele grote hond. Maar lief... Als zij nog elke nacht aan hem dacht, zou dat dan betekenen dat hij in zijn mand ook nog steeds aan haar dacht?
Hij had haar altijd als enige verdedigd, dus het zou kunnen?
Ze wist niet of ze het moest hopen of juist niet.

Puberneusjes

Vrijdagmiddag hebben de leerlingen een B.B.Q.georganiseerd. Om de opening van het schooljaar feestelijk in te luiden.
Als groentje krijg ik een overzichtelijke taak: uitscheppen van zalmsalade. Minutenlang zie ik slechts omgekrulde puberneusjes aan me voorbij trekken. Haastig op weg naar de hamburgers en de kipsaté. De Supersize-Me bekers Cola gaan te grif van de hand.
Mijn marktkooplui-genen kunnen dit niet op zich laten zitten.
'Verse zalmsalade', begin ik te gillen. 'Bijzonder smakelijk. Je moet het geproefd hebben.' Ik mime er zelfs bij.
Als een van de leerlingen , waarschijnlijk om mij een plezier te doen een klein likje wil proberen, heb ik meteen drie volgende klantjes.
Zo gaat het steeds, als één kind een klein schepje uit mijn bak blieft, willen de omstanders ook.
Zullen mijn lessen ook zo gaan?

Ongevraagd advies

Ze blijft in het lokaal hangen aan het eind van de les. Begint een moederlijk gesprekje.
'Een van die vorige juffen kon het echt niet. Die is nou weg.'
Ik: 'Vertel, wat kon ze niet? Misschien kan ik er wat van leren.'
'Ze raakte hysterisch om elk grapje, die bleef nou nooit eens rustig.'
Ik: 'Geef eens een voorbeeld! Wat bedoel je met een grapje?'
'Nou, we hadden de deur van de klas op slot gedaan terwijl zij er in haar eentje nog in zat. En voor extra hadden we de bezem schuin tegen de deur geklemd. Plus wat lijm op haar stoel. Toen ging ze als een halve gek op de deur staan bonken. Schreeuwend en gillend.'
Ze kijkt nog steeds verbaasd als ze het vertelt.
Ik besluit ter plekke mijn mobieltje hele werkdagen met me mee te zullen gaan sjouwen. Voor het geval dat.
Wat heeft een mens op crisismomenten tenslotte aan een dure telefoon die voor dood in een onbereikbaar lockertje ligt?
'Hallo, hier juf Aukje. Even geen details vragen graag. Ik zit met twee componentenlijm vastgekleefd aan een tafeltje.
Kom onmiddellijk noodrantsoen brengen. Bij voorkeur gevulde koek.'

Toeval?

Vandaag was mijn eerste 'echte' dag op de nieuwe school. Een pittig dagje, laten we het daar maar op houden. Thuisgekomen bleek ik mail te hebben van een oud-leerling die destijds mijn gedachten nogal druk bezet hield... Post die maanden geleden door hem geschreven was en die ik, via zijn vader, nu pas ontving. Een citaat uit de brief:

Ik heb de kleinste kamer,
Maar ik heb wel de meeste ramen van de kamers.
Want ik heb zeven ramen en en de anderen één.

Het kind heeft natuurlijk gelijk. Het is altijd maar net hoe je tegen iets aankijkt. Hoezo pittig? Leerzaam, enerverend, boeiend en interessant, dat was mijn eerste schooldag.

Want een man mag niet huilen...

Juf  keek er van op toen ze vandaag een cavia in een kooitje op het bureau van een manager aantrof.

Mag het honderdmaal een groenschool zijn.

Op haar vraag of het beestje misschien verdwaald was, kreeg zij te horen dat het hier een  Jehova-getuige in een bontjasje betrof. Het diertje had met zijn voorpoot ergens tussen beklemd gezeten. Misschien een voordeur, maar meer waarschijnlijk de kaken van een moordlustige mede-cavia. Nu hielden de mannen al rooster-makend een oogje in het zeil. Niet dat ze verder waren aangedaan.

Nieuw gevaar

Op deze school slepen niet de juffen of ouders met het meubilair. Ik hoef niet bang te zijn om door mijn rug te gaan. Het zware werk wordt verricht door het Onderwijs Ondersteunend Personeel.

Een beetje juf zoekt echter subiet nieuw gevaar.

Dit seizoen heb ik dus hijgend overjarige stickers losgeweekt met oplosmiddel voor viltstiftvlekken. Niet inademen, kan longschade veroorzaken waarschuwde de fabrikant paniekerig op het etiket. Hoe kan een mens stoppen met ademen als zij hijgt? Om de kwalijke dampen te verdunnen de ramen flink opengezet.

Broek en paard

Toen ik zijn straat inreed omdat ik mijn spullen kwam verhuizen, kwam ik de oud-leerling van inmiddels acht jaar oud tegen.
'Heb je het al gehoord?', brulde ik hem door het open raampje van de Smartmobiel toe.
'Ik ga op een school werken waar ze een paard hebben. En ook slangen.'
Mijn enthousiasme werd enigszins misprijzend ontvangen.
Ja, knikte hij beleefd, hij was inmiddels op de hoogte.
Maar of ik niet liever zijn billen even wilde zien?
Dan kon ik zelf waarnemen hoe de zon had huisgehouden op het vel van zijn rug.
Vrijwel onmiddellijk liet hij zijn broek zakken.
Gelukkig stond zijn moeder erbij.

Een nieuw schooljaar en een nieuw begin

Tijdens de vakantie in Griekenland schoot het af en toe ineens door haar hoofd. Zo komt het dat zij met de mondhoeken druipend van de fetakaas trillend schwere Wörter heeft zitten reciteren.
De kogel is door de kerk: vanaf nu is juf; juf Nederlands en Duits. En leerlingenbegeleider. Op een VMBO-groenschool.
Een groenschool, een school waar ruimte is ingeruimd voor een inwonend paard. Waar ratten, slangen, vissen, pompoenen en kroppen sla gedijen. Waar een kruidentuin ruist en geurt als rondom een Middeleeuws nonnenklooster.
Daar juf ruim na de oorlog in het verzet gegaan is, heeft zij zich nooit overmatig aangetrokken gevoeld tot de Duitse taal. Voorlopig lijkt het verstandig als zij zich zet op een dieet van louter Duitse literatuur.
Eerst Berlin Alexanderplatz maar eens ontspannen opnieuw bekijken.

Gedicht door meisje B.

de hemel is mooi
de hemel is lelijk
als je ruzie hebt gehad
en dat is vervelend

Bende

Mijn hoofd loopt om. Links en rechts laat ik kasten leeg trekken en lades soppen. Dit wordt anders waargenomen.
'U bent gewoon gemeen bezig', snikt een van mijn favorita's. 'Eerst zegt u: ga maar lekker tekenen en nou moet ik ineens toch rekenen.'
'Dat kan ik niet gezegd hebben', snib ik defensief terug. 'Dit is een school, hier wordt helemaal nooit lekker getekend. Alles moet hier leerzaam zijn.'
Ik zet mijn visvrouwenarmen nog net niet in mijn zij.
Zij komt ook lekker op stoom. 'Dan loog u dat van dat lekker tekenen. U zegt gewoon maar wat!'
Daar heeft ze een punt.
'Voor deze ene keer', capituleer ik om erger te voorkomen. 'Ga dan in vredesnaam maar tekenen.'
En met geheven hoofd stap ik bovenop mijn dure doos Rembrandtkrijtjes.

Reclamebrokjes

Over de post ontving de juf een zak hondenbrokken.
Afzender: het Legermuseum.
Binnenkort gaat de gezellige Nederlandse familiefilm 'Snuf de hond in oorlogstijd' in première.
De trouwe herdershond beschikt over een geweldige neus waarmee hij menige vredesmissie tot een goed einde snuift.
De betreffende brokken zou hij kunnen lokaliseren in nog volledig gesloten fabrieksverpakking.
Wist de schooljeugd trouwens dat de handige dolfijn inzetbaar is bij het opsporen van menige mijn?
En wat verwachten de knapen en meiden van Nederland: kunnen vier leerlingen net zoveel trekken als een strijdkameel?
Neem contact op met het bureau reserveringen van het Legermuseum en boek een leerzaam bezoekje.
De legerbrokken gaan vanavond nog naar de luisterhond. Van dat bezoekje zal het wel niet komen.

C

'Ja, maar c + c, dat kan ook best 6 zijn', zegt hij.
Hij zal bedoelen dat hij zelf pas zes is.
Een zesjarige, die zijn juf voor volgend schooljaar aan het uittesten is.
Net iets te gretig antwoord ik: 'bedoel je soms de c die 3 is?'
Hij knikt minzaam.
Ik kan maar beter zorgen dat ik hem het komende jaar een paar bladzijden voorblijf.