Veren

Het geschreven woord betekent bijkans alles voor de juf. Toen zij dan ook in Saskia's Dierenpaleis 'voorjaarsbollen' zag liggen, was zij weerloos. De mensen mochten beweren dat de barre winter voorbij was, als een serieuze, door de vogelbescherming aanbevolen onderneming dit vogelvoedsel aanbeval, zou de juf het aan de dieren verstrekken. Zonder een spier te vertrekken telde zij de eerste twee euro uit een lange reeks duo-euro's neer. Ze zou van dit geld al lang een hele mooie hoed met veren hebben kunnen kopen. Maar dit prefereert zij.

(foto's kunnen groter door er op te klikken)

Kiemen, maar met mate

Zoon J. heeft de leskist vandaag opgehaald bij het NME.  Waarvoor dank. De mevrouw van de uitleenbalie bleek een fikse zak uien en uitlopende aardappelknollen te hebben meegeleverd. In een rode Dirk-tas. Waar zou ze die slappe knollen betrekken? Belangrijker: hoe houd je die in de meivakantie goed?

Een aardappelknol waar de stengels en de wortels al levenslustig uitpiepen, wat moet een onderwijzeres daar tien dagen lang mee? In de donkere, droge kelder leggen?  Of beter in de groentela van de koelkast? Toch maar liever onder de, vanwege de overgang, klamme matras? En dan zeker elke ochtend kijken of er nog leven in het pootspul zit? Problemen, problemen, houdt het dan nooit op?

De macht der getallen

Erwtjes voorkiemen in een glazen potje.

Tussen de bedrijven door, snelde  juf vandaag op haar damesfiets naar het NME. Het hoofdstedelijk centrum voor Natuur en Milieu-Educatie. Zuchtend en steunend ging ze er materialen waarvan de uitleentermijn bijna verstreken was retourneren. Op niets hopend bedacht ze ineens dat men hier wellicht iets deed aan het kiemen der bonen. Ze had zich namelijk half en half voorgenomen daar haar nieuwe project aan te wijden. De mevrouw achter de balie fronste haar wenkbrauwen en trok subiet een enorme leskist uit de schappen. 

' Hier zit alles wel zo'n beetje in', bitste ze bijna. 'Bonen, bollen, tuinkers, zonnebloemzaad, lesbrieven, potjes. Ik weet alleen niet of ik op korte termijn aan voldoende uien en pootaardappels kan komen. Neemt u hem meteen mee, of lukt dat niet op de fiets?' 'Morgen kom ik hem met de auto halen', fluisterde de juf timide. Wat niet milieu-educatief verantwoord klinkt. Maar, als je in het onderwijs werkt, is het dat lekker wel.

Roetsj

Stelt u zich voor dat u op schoolreisje bent. Dat dit de uitgang is van een enorme door de lucht kronkelende kinder-vangende attractie. Een buis met aan de ene kant een bordje 'ingang' en aan de andere een bordje 'uitgang'. Je kunt er niemand in passeren. Zo nauw. En dat je daar dan persé door moet. Bij navraag bleek het reuze mee te vallen. 'Het was wel erg smerig daar binnen, maar in het begin is er een trappetje en daarna een soort glijbaan.' Een beetje zoals het leven zelf dus.

Grote vissenvakantie

In het lokaal waar zij na de herfstvakantie aantrad om een groep drie te bestieren, trof de juf twee goudvissen aan. Goddank zwommen de dieren in een, weliswaar petieterig, rechtwandig aquarium. Niet in zo'n als een dol makende lachspiegel op hen inwerkende bolwandige kom. Droef stemde dat het water troebel zag. Onmiddellijk toog de juf naar de dierenwinkel waar haar diverse vernuftige chemische preparaten werden aangesmeerd. Deze zouden patent werken waar het het verhelderen van alle soorten slootwater betrof. De winkeljuffrouw had geen woord teveel gezegd. Zienderogen kregen de beesten zicht. Toen de schoonmaker ook nog bereid gevonden werd de vissen in de kleine vakanties te voeren, leek alles rustig aan het klassendierenfront. Helaas komt de grote vakantie er met rasse schreden aan. Zo naïef om te denken dat de schoonmaker vijf weken lang elke dag langs zal komen om schoon te maken waar geen kind met zijn vette tengels aanzat, is zelfs de juf niet. Hoe moet dat nou? Bestaan er onderwater-voederbakjes? Lijkend op de langgerekte bakjes  die cavia's en parkieten boven water kunnen behappen? Juf wil weer rustig slapen. Op naar de dierenwinkel.

Grauw papier

Twintig stevige stukjes grauw geschept papier, wapperen sinds vandaag aan de klassenwaslijn.  

Op de paar gescheurde stukjes gaan we morgen uitproberen of je er duidelijk op kunt stempelen. Of je er een tekening op kunt maken. Wat dan beter staat: kleurpotlood, verf of viltstift. Daarna gaan we het verhaal van Floddertje in onze eigen woorden opschrijven. Eerst in het klad en dan, op ons zelf gemaakte papier, in het net. Dat wordt een ambachtelijke ochtend, weer eens wat anders dan hameren op een toetsenbord.

Loeihond

Het lot heeft een manier gevonden om mij onder de neus te wrijven dat ik geen luisterhond meer heb. Ergens vlakbij huilt op gezette tijden een hond. Waarschijnlijk komt deze roep naar de roedel uit de strot van het eenzame huisdier van de nieuwe buurvrouw. Het jonge ding dat, van horen zeggen, zo irritant stampend door haar appartement banjert. Als ze thuis is tenminste. Aan het geloei van die hond te horen, is ze vaak jonge-meiden-dingen-buiten-de-deur aan het doen. Oh, u denkt al te weten waar dit stukje heen gaat? Nuffige juffenklacht, eerst in de bus van de nieuwe buurvrouw en daarna op hoge poten naar de Dierenbescherming.

Mijn gedachten gaan een heel andere kant op. Als ik nou eens voorzichtig aanpap. Niet al te excentriek bemoeizuchtig Oud-Zuid probeer over te komen. Zou ik hem dan af en toe mogen uitlaten? En zou ik dan een band kunnen opbouwen met het dier? Het zou in ieder geval tot nut van het algemeen dienen.

Modderkletsen

'Juf, mag ik mijn handen wassen?', vraagt een meisje bij het buitenspelen. Ze toont me een paar roetzwarte handen. Het mag van mij.  Een paar minuten daarna zie ik haar expres lekker opnieuw met haar handpalmen door de modder kletsen. Ze zet hoopvol hernieuwd koers in mijn richting. Die denkt zeker de eeuwigdurende beweging te hebben uitgevonden.

Insmeren met modder, handen hulpeloos tonen aan juf, heerlijke, want onafhankelijke, niet gesuperviseerde tocht naar de wc. Kinderen zijn blij met kleine dingen.

Melodrama

'Ik ga me verhangen hoor! Hier ter plekke, geen mens die me tegenhoudt ', baste juf  tegen dochter L. De afzichtelijk slanke klanten van de hoofdstedelijke Bijenkorf spitsten hun oortjes en deden alsof ze niks hoorden. 'Overal leuke jassen en mij passen ze weer eens niet', zeurde juf verder.  Met de jaren zeer bedreven geraakt in de omgang met haar tot melodrama neigende moeder, nam dochter kordaat de touwtjes in handen. 'Hou je neigingen nog maar heel even in', zei ze bedaard 'en laat mij mijn gang gaan. Ik loop wel even snel wat rekjes door.' Warempel de eerste jas die zij tevoorschijn toverde, bleek een afkledende schoonheid. Bovendien kon hij dicht. Het kostte een bom duiten, maar dan had juf ook wat. En wat bleek vandaag? Het was ook nog eens een echte leerzame juffenjas. Als het motregende kwam er een fijn waas over de stof te hangen. Dan konden de kinderen naar genoegen met hun vingertje schrijven op hun eigenste juf. a, stond er ineens op haar buik. En b op haar linkerheup. En dat waren dan alleen nog maar de delen die ze kon zien.

Helende handdoek

Toen ik naar huis ging zag ik een druipnatte schuimrubberen voetbal op de houten kast liggen. Daar werd ik niet blij van. Het ding lekte grote stralen modderwater. Toen ik nog eens goed keek werd ik alsnog blij. Een zorgzame jongenshand had de bal op een (1) papieren handdoekje gevleid. Wat qua vlekken en kringen op de kast niets uitmaakte. Maar qua butsen in mijn hart ontzettend helend werkte.

Vertrouwen

Er werd een plukje vacht van Zowie's pootje  geschoren. Daarna werd het infuus geplaatst. Het bloedde nogal. Maar ze had haar hele hondenleven lang al een grenzeloos vertrouwen in de mens gesteld. Dus dat hield ze ook nu maar zo. Als wij haar zo graag wilden laten prikken door die aardige mevrouw, dan zou dat wel een reden hebben. Er ging een koddig dierenverbandje met een dessin van blauwe hondenpootafdrukken erop om het infuus. Ze likte de hand van de dierenarts voor de zekerheid nog maar eens een keertje. En toen was het over.

vrijdag de dertiende

Met het bovenzintuiglijk gehoor van de luisterhond gaat het onverminderd prima. Elk verdrietje of voorbijtrekkend depressietje van juf of een harer gezinsgenoten pikt het getalenteerde dier feilloos op. 

Niet voor niets heeft deze helpende hond  vele dienstjaren in het basisonderwijs achter de kiezen. Steeds aandachtig geluisterd en geen kind gebeten. Het zijn alleen die rotpoten die niet meer willen. Sinds de destijds zevenjarige R.,  op weg naar de gymzaal uit de rij sprong en riep: 'Juf, Zowie doet zo gek met haar voetje, ze klapt het dubbel!', is het langzaamaan bergafwaarts gegaan. Weg is de associatie met malse kippen of konijnenboutjes (met pindasaus). Al tijden. Twee soepele, gestroomlijnde, gespierde achterpootjes zijn verworden tot alle kanten opvliegende honden-hompel-strompelstokjes. Door het huis ligt een paadje van op elkaar aansluitende kleden en dekens. Over het parket lopen zonder uit te glijden is er namelijk niet meer bij. En nu is het genoeg geweest. 'Kunt u ons opnemen in uw euthanasieronde aan huis van aanstaande vrijdag?', informeerde juf afgelopen maandag zakelijk.' Zo laat mogelijk graag, ik moet werken.' Eerlijk waar dat zei ze: 'Ons' en 'Uw!' Alsof ze zelf een spuitje krijgt.

Kus

Juf mag uit haar blote hoofd de tafel van acht kunnen afraffelen, ze kan er zeker niet op staan. Juist dat kan een van haar jochies van zeven wel. Midden in de kring. Gestrekt als een kaars en langdurig. Vervolgens draait hij en passant nonchalant een paar keer rad. Niemand krijgt ook maar het puntje van zijn jongensschoen tegen zijn neus. Wij worden gekust door de door zijn gympen verplaatste lucht. Een donderend applaus stijgt op.  Wij voelen ons verbonden.

Vogelmensen onder elkaar

Er lag een hele grote diepe plas op het schoolplein.

"Afspraakje jongens', zei de juf. "Jullie gaan niet door die plas lopen. Dit was het sein waarop men gewacht had. Al snel stond de eerste tot aan zijn enkels in de blubber. Een overzichtelijke overtreding. Die snel genoeg verboden was.  Maar wat te doen met die andere jongen die met een stok als een wilde in het water stond te zwiepen... Die als een dolle zand in de plas bleef gooien? Bij navraag bleek hij het schoolplein op orde te brengen voor de eendjes. ' Ik gooi er eten in en ik maak het alvast een beetje mooi voor ze.'  Hij keek er zo oprecht en gemotiveerd bij. Juf is ook een vogelmens. Ze heeft het door de vingers gezien.

De dames eisen kwaliteit

Twee van mijn zevenjarige meisjes gingen 'even met de directie overleggen'. s Middags na schooltijd werd ik bijgepraat over waar ze mee aan waren komen zetten. De dames vonden dat ze in mijn lessen maar bar weinig kennis opdeden aangaande het rekenen. De adjunct schudde enigszins gealarmeerd een rekentest uit haar mouw. Die werd met glans door hen afgelegd. Drie erbij vijf had evenmin geheimen voor hen als acht eraf zes. Zeven op verschillende manieren splitsen? Natuurlijk juffrouw: 6+1, 3+4, 5+2, en zo konden ze nog wel even doorgaan. 'Maar meisjes, jullie weten alles perfect en jullie rekenen ook al zo lekker snel!', zei het directielid. 'Wat is nou precies jullie probleem?' 'Dat wij willen weten hoeveel 22 erbij 55 is', antwoordden ze. Oh kwam dat pas in de vierde groep? Nou dan waren ze een heel klein beetje gerust gesteld....

Wisselen

Om half negen 's ochtends krijg ik geen hand. In plaats daarvan spert hij zijn mond open en blikt afwachtend omhoog. Ah, er zit een tand los. Deze situatie inspireert mij. Ik buig naar hem over en trek mijn bovenlip op. (Moet het weer meteen over mijn eigen tanden gaan?  Waarom gun ik dat kind zijn gebitstriomf niet?) 'Driedelige brug', poch ik. 'Dat kunstje van jou, kan ik ook. Alleen moet ik er inmiddels dik voor betalen. Geen goud meer te bekennen. Als dat zo doorgaat, toon ik met de dag jonger.' 'Jij hebt anders onderin nog heel veel goud', zegt hij. En zoekt een plaatsje in de kring.

Diplomaatje

Ik zit in de gymzaal naast een jongen die niet mee mag gymmen. Wegens wangedrag heeft hij de opdracht een leerzaam observatieverslag te maken. 'Zoek de kinderen die zich heel goed gedragen en maak daar een tekening van', zeg ik. Zuchtend begint hij een vriend te tekenen die een handstand uitvoert. De kameraad staat gestrekt als een strijkplank tegen de muur geplakt. Dan werpt hij een schuin oogje op mij en begint een mollig vrouwtje met krulhaar te tekenen. De dame heeft een zachte uitstraling.  'Wil je er even boven schrijven: juf is heel lief?', vraagt de aanbiddellijke hypocriet zacht. 'Dat helpt je toch niet hoor', knor ik chagrijnig. Maar binnen vijf minuten huppelt hij frank en vrij rond in zijn gymtenue. Ra, ra hoe kan dat?

Dierenwinkel

Vijf uur 's middags. Het zwakste moment van de dag. Eigenlijk heeft de juf zin in een stevig kopje erwtensoep dan wel snert. Hoe zou het, in deze vrieskou,  de vogelen des velds vergaan? 'Dag mevrouw van de dierenwinkel. Heeft u ook strooivoer voor de vogeltjes in mijn achtertuin?' 'Dat ligt eraan mevrouw, wat zitten er voor vogels in die stadstuin van u?' 'Nou, wat er zoal rondvliegt in de hoofdstad: een roodborstenpaar, spreeuwen, merels, koolmezen, duiven, kauwen.' 'Dan heb ik voor u een zak universeelvoer, dat lusten ze allemaal graag.'  'O, en die grote, groene papegaaiachtigen,daar heb ik verleden week nog die pinda's voor gekocht. Lusten die dat ook?' 'Nee, dan zitten we bij de wat duurdere zak. Daar zitten insecten en vruchtjes door.' 'Doet u mij dan maar twee zakken. Van elk een.' 'Dat maakt zes zoveel.' 'O jee, mag ik dat pinnen?' 'Ja, dan komt er twintig cent bij wegens een aankoop onder een tientje...' 'Goedemiddag mevrouw.' 'Prettige avond mevrouw'. Bij thuiskomst is het te donker om nog te strooien. Dat geeft maar ratten. Ik leg de duurste zak onder de lamp. Van die insecten valt geen spoor te bekennen. Die zijn waarschijnlijk industrieel vermalen. Maar ik heb er alle vertrouwen in. Morgenochtend, om zeven uur, sta ik in mijn ochtendjas te strooien.

Vorstje

We gaan buiten spelen. Zelfs in de grote stad vriest het vijf graden. Het jongetje met de twee linkerhanden wijst met zijn gebolde buik in mijn richting. Hippend van ongeduld. Hij wil op zoek naar bevroren plassen. Nu. Die lastige rits staat tussen hem en zijn kwartiertje vrijheid in. Maar een juf dient op te voeden en zelfstandig te maken, herinner ik mij vaag van voor de kerstvakantie. 'Je mag op de warme gang blijven staan tot het je zelf gelukt is je rits dicht te doen ', zeg ik. Uit mijn ooghoeken volg ik vanaf het schoolplein zijn ongecontroleerde steeds wanhopiger worsteling met de panden van zijn jas. Dan kan ik het niet langer aanzien. Ik stuur een van de meisjes op hem af. Een seksistische actie mijnerzijds. Maar de boog kan niet altijd gespannen staan. Juf gaat wel weer leren ritsen en veters strikken en politiek correct doen, als  de dooi inzet.

Bekentenis

"Heb jij een idee wie er laatst voer in het aquarium gegooid heeft?" Stilte. Daarna: "Ik misschien? Hoeveel juf? Drie handjes? Dan was ik het echt niet. Ik heb maar twee gedaan."