Yoga

Vandaag een kop koffie over het volle bureau van een collega uitgestort. Zijn klas kon de grap wel waarderen: een juf en een meester aan het redderen en documenten aan het droogdeppen. En zij eersterangs zitplaatsen. Toen een stapel belangrijke papieren op de vloer uiteen laten waaieren. Gelukkig uit het zicht, want op de gang. Verschillende keren heen en weer gelopen omdat ik verzuimde na te denken over wat ik ook alweer van plan was te gaan doen. Misschien is yoga iets.

Pijn

Naast de auto van de juf, dook een in doorweekt colbert gestoken volkomen kale man op. Hij drukte zijn vochtige neus nog net niet plat tegen het zijraampje. Wel belette hij haar bij school weg te rijden. Wantrouwend draaide zij het raampje op een piepkleine kier, hoewel dat iele kereltje haar natuurlijk niets kon maken. Wie weet echter, was dit een creatieve nieuwe overvaltactiek. Zijn natte kornuiten konden wel achter een boom staan. Een stalen voorwerp in de knuisten... 'Het is een heel brutale vraag die ik u nu ga stellen', toeterde de meneer angstige verwachtingen wekkend door het spleetje. 'Ik doe het toch maar gewoon. Ik heb een hele grote injectie in mijn arm gekregen ziet u. Zonet.  En nu heb ik dus ook hele erge pijn. Ik moet snel naar de apotheek op de Meeuwenlaan. Wilt u me brengen?' Die smoes was verre van waterdicht. Iedereen wist dat juffen pas op huis aan gingen, als alle apotheken van Amsterdam hoog en breed gesloten waren. Hoewel pijn het beoordelingsvermogen natuurlijk flink aan kon tasten. Toch maar een dotje gas gegeven en weggestoven. Dan maar geen barmhartige Samaritaan.

Een fijne vakantie gewenst

Een uur geleden heb ik huilend en op hoge toon staan kijven tegen leerlingen die mij achterna stormden toen ik trachtte de klas met enige waardigheid te verlaten. Het is bijna herfstvakantie, ik heb de eindstreep net niet gehaald. Nu zit ik in het kantoortje van de dames van de administratie. Ik mag helpen brieven vouwen. Als ik precies goed vouw, komt straks het desbetreffende adres exact voor het doorzichtige venstertje van de envelop tevoorschijn. Het is een lekker werkje. Dit zou ik uren vol kunnen houden. Misschien durf ik straks wel weer in de spiegel te kijken en nieuwe mascara op te doen. Ik moet er niet aan denken dat ik me nu door de IJ-tunnel richting huis zou moeten storten. Die muren zitten veel te dicht bij elkaar voor een juf in in een Smart in deze toestand. Ik denk aan alle juffrouwen Frans, Duits en Engels die me wenend voorgegaan zijn. Sommigen opgesloten in de bezemkast, anderen achternagezeten met de meetlat. Een buitenissig gilde. Ineens staan er twee leerlingen uit de zo temperamentvol verlaten klas naast mijn stoel. Het korte toespraakje dat ze gaan houden klinkt oprecht: 'Juffrouw, wij willen onze verontschuldigingen aanbieden. Dit was niet onze bedoeling. Wij weten dat u nieuw bent, dat u nog veel moet leren  en dat u daarvoor ook uw best doet. Wij zien ook al wat verbeteringen bij u...' Ik antwoord dat ik blij ben dat ze dat nog voor de herfstvakantie zijn komen zeggen. 'Maar ik ga jullie niet zonder meer gewoon weer les geven. Eerst gaan we met elkaar praten. Jullie zeggen wat jullie willen en kunnen bieden. Ik doe hetzelfde. Pas als ik akkoord ga met de opgestelde regels, kunnen we eventueel weer verder met Duits en Nederlands.' Daar kunnen ze het wel mee eens zijn, ze knikken plechtig. Vervolgens wensen ze me 'een hele fijne vakantie juffrouw!'

Doorgeladen

'Heeft u dat ook wel eens?', vraag ik aan de de school bezoekende agent van politie. 'Dat u steeds denkt: ik zou nu van dit grote zeeschip kunnen springen alleen om te kijken wat er dan gebeurt?" De agent kijkt mij afwachtend aan. De cursus -rustig blijven als de verdachte rare taal uitslaat- heeft hij waarschijnlijk met zeer goed gevolg afgesloten. 'Net zoiets heb ik met uw dienstpistool', wauwel ik door in de koffiekamer. 'Dat ik dan steeds denk: wat zou hij doen als ik dat pistool stiekem afpak. Niet dat ik het echt ga doen', voeg ik er voor de zekerheid aan toe. 'Want die dingen zijn tegenwoordig al vrij snel schietklaar, dacht ik.' 'Die dingen zijn onmiddellijk schietklaar', antwoordt oom agent. 'Bovendien breng ik heel veel tijd door op de schietbaan, moet mevrouw weten.' 'Maar u herkent dat gevoel dus niet', probeer ik nog een laatste sociale-praatjes-draai aan mijn ontboezemingen te geven. 'Nee, ik heb van dit soort neigingen totaal geen last ', zegt de man vriendelijk.' 'Het was prettig kennis met u te maken.' 'Van hetzelfde', mompel ik en tap nog maar een gratis cappuccino.

Bonding

Wat zit dat joch daar toch te pielen? Het ziet er in ieder geval niet uit alsof hij vlijtig aan zijn weektaak werkt. Bij nadere beschouwing blijkt hij iets bleeks, langs en rekbaars rond een stokje te winden. Volledig geconcentreerd. Ik ga naast hem zitten, wat hem de stuipen al aardig op het lijf jaagt.  Als ik aan het stokje begin te rukken, heeft hij het helemaal niet meer. 'Niet doen, niet doen, ik wil niet dat u het gaat weggooien', roept hij. 'Het heeft me uren gekost om die elastiekjes aan elkaar te knopen.' 'Ik gooi het niet weg, ik ben zelf een hele getalenteerde bollenwinder', schep ik op. 'Ik wil gewoon ook even.' Aarzelend laat hij de stok los. Tenslotte is hij bereid een college elastiekjes aan elkaar binden aan mij te geven. Kees de Jongen, maar dan anders.

Streep

Vandaag kon een leerling nog net de prullenbak bereiken. Hij zag letterlijk groen en geel. Onmiddellijk rende juf heen en weer met van een keukenrol gescheurd, nat gemaakt papier.

Tot zo ver niets bijzonders. Dat joch was  ziek, moest verzorgd en dan snel naar huis. Toen hij weer een klein beetje uit zijn ogen kon kijken vertrok hij. Wat daarna gebeurde vond juf pas echt curieus. Blijkbaar werd het de plicht van het onderwijzend personeel geacht nog waardevolle artikelen uit de ondergekotste vuilnisbak te vissen. Hoe kwamen die artikelen daar zult u zich misschien afvragen? Tja, dat is weer het onderwerp voor een volgend stukje... 'Ik ga hem niet pakken!', snerpte een meisje. "Maar ik moet die halve tramkaart terug, anders kan ik niet naar huis. U moet dat pakken juf, voor mij is dat te vies.' En nou moet juf een hoop, maar zelfs zij trekt soms een streep in het zand. Dit was er dan eindelijk een.

Zielig verhaal

'Je kunt een krakerig geluidje horen', zegt de tandarts. "Steek je hand op, als je wat voelt. Dan verdoof ik je wel even bij.' Geruime tijd later wankel ik de stoep van zijn bloeiende praktijk af. Liever beval ik in één nacht van meerdere kinderen, dan met een bloederig gaasje tussen mijn kaken geklemd in lijn 12 te zitten, denk ik verbeten. Thuisgekomen kondig ik aan dat ik 'Waarschijnlijk binnen niet al te lange tijd ga huilen.'

Mijn familie knikt meewarig en suggereert dat ik misschien beter met een aspirientje achter de overgebleven kiezen onder de wol kan gaan. Vervolgens maakt men zich ijlings uit de voeten. De volgende ochtend word ik grieperig wakker. Waar tot voor kort een wortelpuntontsteking zijn warme holletje had, werkt mijn lichaam druk aan herstel. Maar moet er bij dit werk in uitvoering echt zo gebonkt worden?

Wat mij betreft krijgt hij een acht+

We zijn met een groep collega's uit eten in het restaurant van het ROC. Aan  onze tafel doemt een in keurig zwart pak gestoken bleke adolescent op. 'Ik zal u vertellen wat we vanavond voor u op tafel gaan zetten', begint hij zwierig. 'Ten eerste een stukje tonijnfilet op een, op een... Dat is een beetje een moeilijk woord begrijpt u...' hij spiekt tersluiks op een verfrommeld briefje dat hij in zijn klamme rechterhandpalm blijkt te klemmen. Hij rolt met zijn ogen. 'Een macedoine de légumes', kraait hij plots opgelucht en fonetisch. 'Gevolgd door een lichte, maar krachtige bouillon', stoot hij dan uit. Vervolgens debiteert hij een waarschijnlijk tien keer gerepeteerde passage, over de wederwaardigheden van een boutje parelhoen. Zwetend zoekt hij wederom telkenmale steun bij zijn briefje. 'Joh, gooi dat vodje toch weg, vertel het nou maar gewoon', stel ik voor. Dit ziet hij, wat hem tot eeuwige eer strekt, als spelbrekerij van een domme volwassene. Hij stottert gewoon door tot we alles van de receptuur rond het stukje wild weten.

Als ik hem bij het uitserveren van het toetje vraag waarom een paar borden wel van een rood siroopje zijn voorzien en andere niet, geeft hij een mij zeer goed bevallend antwoord. 'De siroop was op', zegt hij. Heeft iemand ooit een betere verklaring uit de mond van een ober horen komen? 

Toets 2

'Ik weet wel hoe het komt dat bijna niemand Duits wil leren', zegt een jongen die ik vandaag een toets afneem. Ik maak een mentale notitie: het verhaal over de geringe animo voor de lessen Duits, doet klaarblijkelijk nogal de ronde... 'Het zijn de opa's en oma's', gaat hij verder. 'Die kunnen die Duitsers niet uitstaan. Dus wij kleinkinderen hebben er ook moeite mee. 'Trouwens', gaat hij in één verwarde adem door; iedereen met meer dan één paspoort, die moet maar ophoepelen.' Een conclusie waarvan ik gehoopt had dat de opa's en oma's die inmiddels, en zeker in dit verband, hadden afgezworen.

Avondje uit

'Ga jij maar vast naar de kassa van de bioscoop', zei het onderwijsvriendinnetje. 'Bestel twee kaarten voor de film die over die zigeuners gaat. Laat mijn kaartje bij de kassa achter, ik kom wat later.' 'Twee maal voor die zigeunerfilm', zei ik dus politiek volledig incorrect, maar de boodschap kwam evengoed over. De aardige meneer achter de computer begon als een razende op zijn toetsenbord te rammelen. Almaar 'Zigeuner' zigeuner', mompelend. 'U bent denk ik bij de verkeerde bioscoop mevrouw', concludeerde hij tenslotte.

Toen het collegaatje twee cappuccino's later aan kwam sjokken, had ik de hoop op een film al opgegeven. De door haar bedoelde film bleek in tweede instantie over het circus te gaan. Over vooroordelen gesproken. Bovendien draaide hij 's middags en niet op woensdag.We hebben de avond uit armoede verder doorgebracht in het café. Aan de thee met nacho's. Misschien geen doorsnee combinatie, maar morgen moet ik werken. Uit plichtsbesef volg ik het alcoholloos regime van de topatleet.

Anger Management

We bekijken "Anger Management', met Jack Nicholson. "Hebben we geen andere film juf?', vraagt een stel meisjes. Als ik antwoord dat dit een nuttige film is, en echt de enige die we op dit moment draaien, gaan ze zitten mokken. Eerst laten ze een paar talentvol knallende boeren. Met inspanning van al mijn krachten houd ik een reactie binnen. 'Een film, daar hoeven we niet voor naar school te komen. Die kunnen we thuis ook wel bekijken', mort het opstandige jonge volkje. Twee meisjes trekken inmiddels spuitbussen als pistolen. Ze beginnen er enorme wolken van iets adembenemends uit te vernevelen. Of het hier om deodorant of een goedkope eau de toilette gaat, wordt mij onvoldoende duidelijk. Ik zet de bovenramen flink open. Deze eigengereide tegenzet van het bevoegd gezag wordt beantwoord met opstandig rillen en bibberen. Het is een kille dag. De verwarming moet aan en die ramen moeten juist dicht en niet open. Na de strijd nog geruime tijd te hebben voortgezet met als wapens: snoepjes, boterhammen en verzoeken om naar het toilet te mogen, laten de eerste leerlingen zich meeslepen door het verhaal. Het is dan ook een Oscarwinnaar, die Jack Nicholson. Tegen het eind van de film zingen ze uit volle borst mee. Ze zijn zelfs in zo'n goede stemming gekomen dat ze beginnen te helpen de tafels weer ongeveer op hun plek te smijten. Eindelijk, men troept naar buiten. Ik kan toetsen gaan nakijken. Boven de eerste tien ervan staat: mevrouw T. had ons niet opgegeven wat we moesten leren. Vandaar dat we alle antwoorden fout hebben. Het onderwijs, iedere dag anders.

Toets 1

Mijn vuurdoop als surveillant. Jongens die ik alleen als mini-macho ken, zitten als gedrilde domineeszoontjes lijkbleek in het niets te staren. Als een vreemde het me verteld had, zou ik het nooit geloofd hebben. Zodra ze de papieren op hun tafel hebben liggen ontwaken ze uit hun verstarring en komen steunend in beweging. Nu blijkt dat er her en der essentiële hulpmiddelen vergeten zijn. De een mist een gum, de tweede heeft geen puntenslijper. Een derde maakt van de verwarring gebruik om 'ongezien' zijn waarschijnlijk goed gevulde agenda op tafel te leggen. Ik heb er, met mijn mede-surveillant de handen vol aan. Wij sluipen heen en weer om spullen af te pakken en vlakgommen aan te reiken. Een eerstegroepertje blijft herhaaldelijk zijn vinger opsteken om me naar zijn tafel te lokken. 'Ik snap die vraag niet', fluistert hij telkens radeloos. "Wat is dat juf? Een pictogram?'of: 'Wat bedoelen ze nou met die gekke zin?'  Ik fluister terug dat hij eerst de vragen moet gaan beantwoorden waarvan hij het antwoord zeker weet. De lastige vragen moet hij open laten of pas aan het eind doen. Het dringt niet tot hem door. Met grote angstogen blijft hij mij de vele voor hem onbegrijpelijke passages in de tekst aanwijzen.

Vandaag wil hij van mij bij hoge uitzondering maar één ding: deugdelijk onderwijs. 

Tuiltje

Stuurs duwt ze me twee zojuist in de les 'bloem' vervaardigde boeketjes onder de neus. 'Welke vindt u het leukst?', vraagt ze. 'Die met die sprietjes', antwoord ik naar waarheid. 'Dan is die voor u', zegt ze. Tegenwicht voor minstens vijf ammunitie-tampons. 

Simpel

'Zeg', vertel ik mijn schoonzus, 'nou werd er al een enorme tampon door de klas gesmeten, hoe schat jij de ontwikkelingen in? Denk je dat ik vorderingen maak?' 'Kind, in mijn tijd plakten we de inhoud van hele pakken maandverband op het schoolbord van de Engelse lerares', antwoordt ze nog nagenietend. 'Zij vroeg in zo'n geval steevast of het bord even vrijgemaakt kon worden voor haar in krijt uitgevoerde vervoegingen van Engelse werkwoorden. Vervolgens ging ze stoïcijns door met de les. Dat werkte perfect. Iedereen was tevreden.' Soms zijn de dingen zo simpel.

Natte propjes

'Juf, mag ik alstublieft, alstublieft zo'n lekker schoolpennetje?'

 'Waarom jongen, je hebt toch zelf al een pen?'  'Ja, maar die pennen van school. Ik weet niet hoe ik het uit moet leggen. De naam van de school staat er zo mooi op. Ze rollen zo lekker over het papier. Ik kan er veel mooier mee schrijven.' 'Vooruit dan maar, hier heb je je schoolpennetje. Hang het niet aan de grote klok. Straks wil iedereen er een.' Even later zie ik hem met de huls van de gesloopte pen tussen zijn getuite lippen geklemd rondsluipen.  Keihard schiet hij natte propjes naar gillende wegstuivende meisjes.  Ik ben betrokken geraakt bij wapenhandel.

100%

'Dat wijf is niet helemaal 100%', zegt hij. Hij kijkt erbij als een veldheer die vanaf zijn briesend ros de troepen toespreekt. Laat niemand het wagen te beweren dat er aan dat nieuwe mens geen steekje los zit! Ze heeft het gewaagd hem te verplaatsen naar een ander plekje. Alleen omdat hij een beetje praatte. De hele les blijft hij sputteren. Letterlijk uit het veld geslagen incasseer ik zijn sarcasme. Dit komt nooit meer goed, denk ik. Later in de week komt hij naar me toe voor een complimentje. 'Deed ik het goed juf? Was ik rustig? Werkte ik goed door?' Ik moet nog veel leren.

Nog meer kokos

Als een cicade in de boom boven mijn hangmat.  Zo irritant en aan een stuk door krijst dat kind. Nee, niet waar. Niet aan een stuk. Om haar wijde omgeving in te peperen hoe verlammend haar geluid werkt, houdt ze soms een minuutje haar viswaffel gesloten. Ze last een pauze in om met des te meer macht verpletterend toe te slaan.

'Je ruikt lekker!', zeg ik tegen haar. Ze mag de schrille stem van een dolgedraaide krekel bezitten. Ze heeft het uiterlijk van een naar kokos geurende antilope. Meteen houdt ze me een pot haargel voor. Van schrik smeer ik veel te veel van het spul op mijn haren. Sindsdien heb ik ze nog niet willen wassen. 

Rutte's kokosmat

Mark Rutte geeft op de vrijdagochtenden les op een VMBO-school. Hij wil af van de rode lopertjes die tijdens normale werkbezoeken voor hem worden uitgerold. In 'de Wereld Draait Door', mocht hij het stralend komen vertellen. Dat hij samen opwerkt met een leraar Mens en Maatschappij, zou hij beseffen dat dat ook een rood lopertje is? Nou vooruit: een rode kokosmat.

Protectie

'Wat is er met u aan de hand?' Twee mij onbekende meisjes komen aangestoven. Ze doorgronden in een oogopslag mijn armzalige situatie. Amechtig sta ik moed te verzamelen tegen de muur van mijn eigen klaslokaal. De buitenmuur wel te verstaan. Jolige cafégeluiden dringen luid en duidelijk tot mij door.

'Laat ons maar even.'  Tenslotte zijn zij vierdeklassers, ze hebben een hoge positie in de school-hiërarchie. 'Weet u wat wij vinden? Die kinderen moeten blij zijn dat ze Duits krijgen. Ze moeten stoppen zo strontvervelend tegen u te doen. Hadden wij maar zo'n kans gehad als zij. In onze tijd gaf er helemaal niemand Duits'. Ze werpen me ouwelijke blikken toe. Dan stevenen ze me voorbij. Even later hoor ik ze op hoge toon te keer gaan. Een vreemde stilte daalt neer. Er wordt klaarblijkelijk naar ze geluisterd. Wat zou hun 'protectie' op regelmatige basis ongeveer kosten?

Veilig.

'Niet dat ik jullie leuk vind vandaag. Ik wil niet dat iemand mij vals van vleierij beschuldigt. Wat ik ga doen, doe ik alleen voor mezelf. Vat het niet op als een voorstel het vuren te staken. Deze grote, cadeau gekregen doos chocola moet op. Bonbons gaan op mijn heupen hangen. Ik zie ze liever op die van jullie.' Verbijsterd rukt iemand het folietje van het A.H.-zeebanket en begint uit te delen. Door  het lokaal gaat een golf van goedkeurend smakken. Aan het eind van de les komt er een meisje naar me toe. 'Pas op juf, er zitten er nog net zeven in. Ze staan daar onbeheerd voor het grijpen. Straks pikt iemand er één.' Alle zeven veilig met mij de pauze ingegaan. De slag gewonnen. Nu de oorlog nog.